Regionlarda inkişafın qarşısını alan PROBLEMLƏR – Ekspert həll yollarını göstərdi

İQTİSADİYYAT

17.07.2026, 15:05

Azərbaycanda son illər dövlət tərəfindən bölgələrdə infrastrukturun yenilənməsi, kommunal xidmətlərin yaxşılaşdırılması və mühüm sosial layihələrin həyata keçirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atılıb. Lakin bütün bu müsbət dəyişikliklərə baxmayaraq, regionların sosial-iqtisadi inkişafı qarşısında hələ də həllini gözləyən ciddi problemlər qalmaqdadır. Mövcud vəziyyət göstərir ki, bölgələrin potensialından tam istifadə etmək və orada iqtisadi aktivliyi artırmaq üçün yalnız sosial layihələrlə kifayətlənmək olmaz. Problemlərin kökündə dayanan amilləri daha dərindən analiz etmək və inkişafı sürətləndirmək üçün prioritet sahələri müəyyənləşdirmək lazımdır.

Regionların qarşısında duran əsas maneələr və atılmalı olan zəruri addımlar barədə iqtisadçı ekspert Rəşad Həsənov Oxu24.com-a ətraflı məlumat verib.

Ekspert bildirib ki, yalnız sosial infrastrukturun formalaşdırılması yolu ilə iqtisadi inkişafı və aktivliyi təmin etmək mümkün deyil.

Ekspert hazırda mövcud vəziyyətin ortaya çıxmasını şərtləndirən amilləri üç əsas qrupda cəmləşdirib:

“Yerli özünüidarəetmə orqanlarının zəif inkişafı və sərt mərkəzləşdirilmiş idarəetmə modelinin tətbiqi əsas problemlərdəndir. Bu modeldə nəzarət mexanizminin zəif olmasından qaynaqlanan problemlər fərdi sahibkarlığı, bazara sərbəst giriş-çıxış imkanlarını, liberal iqtisadi mühiti və investisiya təşviqini məhdudlaşdırır. Regionlarda iqtisadi ekosistemi formalaşdıran və digər aktiv aktorların təşkilatlanmasını təmin edən mühit mövcud deyil, bu istiqamətdə iştirakçılıq olduqca zəifdir”.

Onun sözlərinə görə, son onillikdə həyata keçirilən iqtisadi modelin təsirindən ortaya çıxan nəzarət olunmayan urbanizasiya və daxili miqrasiya regionları zəiflədir:

“Bölgələrdə rifah mühitinin çatışmazlığı, keyfiyyətli səhiyyə və təhsil xidmətlərinə, həmçinin istirahət, əyləncə və akademik mühit xidmətlərinə çıxış imkanlarının məhdudluğu əhalini Bakı şəhərinə köçməyə sövq edir. Bu köç prosesinin nəticəsi olaraq regionlarda ciddi insan resursları və ixtisaslı kadr çatışmazlığı faktoru yaranır ki, bu da iqtisadi artım resurslarının qıtlığına gətirib çıxarır”.

Ekspert həmçinin, vurğulayıb ki, mövcud sərt, mühafizəkar və qeyri-liberal iqtisadi model uğursuzdur. Bu model investisiya axınlarının regionlara və kənarlara doğru yayılmasını məhdudlaşdırır və nəticədə tarazlı inkişaf siyasəti səmərə vermir:

“Azərbaycan aqrar təyinatlı ölkə olsa da, son onillikdə aparılan siyasət elmi, akademik əsaslı və aqrotexniki qaydalara uyğun iri korporasiyaların və intensiv təsərrüfatçılığın ortaya çıxması ilə nəticələnməyib”.

Sonda R. Həsənov əlavə edib ki, kənd təsərrüfatı ən aşağı mənfəət norması və ən aşağı əməkhaqqı olan sahələrdən birinə çevrilib. Bu sahədə sığorta mexanizmlərinin uğursuzluğu və təkmilləşdirilməməsi, eyni zamanda resursların qeyri-səmərəli bölüşdürülməsi və maliyyəyə çıxış imkanlarının məhdudluğu regionların zəif inkişafını şərtləndirən əsas iqtisadi amillərdir.

Çimnaz Telmanqızı

Həmçinin oxuyun